تبلیغات
سبز نوشته های من
سبز نوشته های من
محیط زیست را دوست بداریم

شگفتی‌های پاییزی

یک نفس عمیق بکش... پاییز آمده است. بوی آن را می­توانی تا اعماق وجودت احساس کنی

 

خیزید و خز آرید که هنگام خزان است      باد خنک از جانب خوارزم وزان است

 

فصل خش خش و قرمزی برگ­ها، مهاجرت پرنده­ها و فصل رگبارهای تند و بوی خاک. چرخ زدن در باغ رنگارنگ پاییزی پر از حس­های قشنگ است... تجربه­ای که لذتش چند برابر خواهد شد اگر چرایی­اش را بدانی و این که از پس هر شگفتی دلیل و خالقی بزرگ را خواهی یافت...

 

من را دور نریز!

بعضی از ماده­ها وقتی زیر خاک می­مانند و نور آفتاب و اکسیژن به آنها نمی­رسد به گازهایی تبدیل می‌شوند که برای طبیعت ضرر دارند. مثلاً زباله­هایی که از فضای سبز  مانند برگ‌های خشک، چمن و ...به وجود می­آیند اگر دفن شوند و اکسیژن به آنها نرسد به گاز متان تبدیل می­شوند که باعث گرم شدن زمین و آلوده شدن آب­ها می‌شود. در صورتی که همین زباله‌ها می­توانند به کود تبدیل شوند و ماده‌های مفیدی چون پتاسیم و فسفر را وارد خاک کنند که برای حاصلخیز شدن آن بسیار مفید است. به همین دلیل با آمدن فصل پاییز توصیه می­شود که زباله­های فضای سبز را دور نریزید و اگر خودتان امکان تبدیل کردن آنها را به کود ندارید، به کارخانه­هایی که این کار را انجام می­دهند تحویل دهید. در حال حاضر شرکت­های بزرگی در سراسر دنیا وجود دارند که برگ­های خشک را جمع­آوری می­کنند و با تبدیل آنها به کودهای گیاهی، هم درآمدزایی می‌کنند و هم قدم سبزی در جهت مراقبت از کره­زمین بر می­دارند.

 

 

فرار از سرما

آمدن فصل پاییز برای خیلی از حیوان‌ها یعنی تغییر. بعضی از آنها مثل پروانه و مرغ مگس­خوار با آمدن پاییز گروهی مهاجرت می­کنند و به منطقه‌های گرمسیری می­روند. آنها با این که جثه کوچکی دارند، مسافت زیادی را طی می‌کنند تا به مکان مورد نظرشان برسند. مثلاً  نوعی مرغ­ مگس­خوار در قاره امریکا وجود دارد که می­تواند بدون توقف 800 کیلومتر پرواز کند و خودش را از آلاسکا به مکزیک برساند. پروانه­ها هم جزو حشره‌هایی هستند که پرواز دسته‌جمعی آنها در فصل خزان شگفتی­آور است. آنها به کمک پروانه­ای که نقش رهبر را به‌عهده دارد، کیلومترها پرواز می­کنند تا به مکانی که سال گذشته به آنجا سفر کرده­ بودند، برسند. کوتاه شدن روز یکی از نشانه­هایی است که به آنها می­گوید زمان فرار از سرما نزدیک است!

 

 

لباست را بپوش!

خیلی از جاندارها مثل پرنده­ها مهاجرت نمی­کنند، اما این دلیل نمی‌شود که با رسیدن فصل پاییز خودشان را برای فصل سرما آماده نکنند! در فصل پاییز در بدن حیواناتی چون سگ و شغال و بیشتر پستانداران تغییراتی رخ می­دهد. رشد کرک و موی آنها به طور قابل توجهی افزایش پیدا می­کند تا به لباسی گرم تبدیل شود. از طرف دیگر وزن این حیوانات هم بالا می رود تا در ابتدای زمستان به 5/1 تا 2 برابر وزن معمول خود برسند. به این ترتیب لایه­ای از چربی زیر پوست آنها جمع می­شود که محافظ خوبی در برابر سرمای زمستان به‌شمار می­آید.

 

 

غذایم كو؟

بیشتر حیوان­ها از زنبور و مورچه گرفته تا سنجاب و گوزن در پاییز غذا ذخیره می­کنند تا در زمستان بتوانند زنده بمانند. حتی آن دسته از جاندارانی که در زمستان به خواب فرو می­روند هم مقداری غذا در لانه خود نگه می‌دارند تا زمانی که از شدت گرسنگی از خواب بیدار شدند غذا بخورند و دوباره بخوابند! آنها غذای خود را به روش­های مختلفی جمع می­کنند. مثلاً سنجاب­ها غذا را  اطراف لانه­شان پنهان می­سازند که گاهی ممکن است 10 تا 20 متر دورتر از محل زندگی­شان باشد. این که چگونه سنجاب­ها یادشان می­ماند غذایشان را کجا قایم کرده­اند سؤالی است که هنوز پاسخ روشنی برایش پیدا نشده است. بعضی از حیوانات مثل پرنده­ها زمان زیادی از پاییز را صرف ساخت یک انبار مواد غذایی می­کنند و همه غذایشان را آنجا جمع می­کنند.

 

 

برگ‌های رنگین

رنگ سبز برگ­ها به دلیل وجود ماده­ای به نام کلروفیل است. در کنار این ماده رنگدانه های زرد و نارنجی هم در برگ­ها وجود دارند اما تا فرارسیدن فصل پاییز فعال نیستند. در واقع با سرد شدن هوا و کم شدن میزان نور آفتاب رشد کلروفیل در برگ­ها متوقف می‌شود و جایش را به رنگدانه­ها می‌دهد.  قرمزی برگ­ها به دلیل وجود ماده­ای به نام «آنتوسیانین» است که مثل یک ضد آفتاب ، از برگ ها در برابر اشعه زیان­آور خورشید و سرما محافظت می­کند. در واقع اگر آنتوسیانین‌ها در برگ درخت­ها به وجود نمی­آمد، برگ‌ها در برابر نور آفتاب آسیب پذیر می‌شدند و  ماده­های غذایی كمتری به ریشه‌های گیاهان برای ذخیره زمستانی می‌رسید. هم زمان با این تغییرها، تقسیم­های سلولی  در بخش دم­برگ  که سبب تجزیه دیواره سلولی برگ و جداشدن آن از شاخه می­شودیک لایه چوبْ‌پنبه‌مانند هم روی محل کنده شدن برگ تشکیل می­شود تا مانع از ورود میکروب به درخت شود.

 





نوشته شده در تاریخ جمعه 10 مهر 1388 توسط مریم علیزاده


درباره وبلاگ
آرشیو مطالب
آخرین مطالب
نویسندگان
نظر سنجی
پیوند ها
آمار سایت
Blog Skin